Liệu sẽ có một tương lai tươi sáng cho châu Phi và Trung Đông?

Châu Phi là châu lục đứng thứ hai trên thế giới về dân số, đứng thứ ba trên thế giới về diện tích, đặc biệt hơn cả châu Phi được biết đến là cái nôi của nhân loại. Tương tự với châu Phi, Trung Đông là quê hương của một trong những Cái nôi Văn minh và là nơi chứng kiến nhiều nền văn hoá, văn minh lâu đời nhất thế giới. Sự đa dạng về sắc tộc, văn hoá và ngôn ngữ của châu Phi và Trung Đông đã dệt nên một bức tranh văn hóa đầy màu sắc, hình thành xã hội khu vực đa dạng nhiều mặt. Tuy nhiên, trong bức tranh đầy màu sắc đó còn có cả những gam màu tối không chỉ mang tính chất khu vực mà còn có tầm cỡ toàn cầu, ảnh hưởng đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội khu vực và thế giới, nổi cộm nhất là chủ nghĩa khủng bố. Đây là những vấn đề đã hiện hữu ở châu Phi và Trung Đông từ hàng trăm năm về trước, song dưới sự tác động của các yếu tố toàn cầu mới, những vấn đề này tiếp tục diễn ra theo nhiều hình thức mới và gay gắt hơn. Trước những thách thức đó, đòi hỏi các nước châu Phi và Trung Đông phải nâng cao công tác dự báo, tăng cường nội lực và khả năng tự chủ để kịp thời xử lý được những tình huống phức tạp có thể xảy ra. Đồng thời, với vị trí địa chiến lược quan trọng của mình, việc lựa chọn phương cách ngoại giao phù hợp, tìm ra cách tiếp cận hợp lý, tạo niềm tin và đảm bảo dân chủ luôn là thách thức đối với các quốc gia khu vực trong nỗ lực cân bằng quan hệ tốt đẹp với các nước lớn. 

Nhìn chung, môi trường quốc tế trong ngắn hạn vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố ít thuận lợi cho quá trình phát triển của châu Phi và Trung Đông. Tuy nhiên, xu hướng phát triển của thế giới trong dài hạn sẽ có nhiều yếu tố thuận lợi, ảnh hưởng tích cực đối với tiến trình hoà bình và phát triển của khu vực. Để đón nhận điều đó, đòi hỏi các quốc gia châu Phi và Trung Đông phải vượt ra khỏi mô hình tăng trưởng vẫn dựa vào lao động kỹ năng thấp và nguồn tài nguyên thiên nhiên. Thay vào đó, các nước châu Phi và Trung Đông phải khẩn trương đẩy nhanh sự chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới, dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là những yếu tố không có trần giới hạn và mang tầm quan trọng lớn trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội của các nước châu Phi và Trung Đông trong thập kỷ tới cũng như trong tương lai xa hơn.