An ninh lương thực ở châu Phi: Thực trạng và bài học kinh nghiệm

1.    Tính cấp thiết của đề tài

Châu Phi luôn được biết đến như một trong những khu vực kém phát triển nhất trên thế giới. Với xuất phát điểm thấp, lại nằm trong khu vực có điều kiện khí hậu khắc nghiệt, hầu hết các quốc gia Châu Phi luôn phải đương đầu với tình trạng thiếu thốn lương thực. Thêm vào đó, đây lại là khu vực có tốc độ gia tăng dân số tương đối nhanh, chính điều này lại tạo sức ép lên tình hình an ninh lương thực vốn đã gặp nhiều khó khăn. Cùng với đó, sự nóng lên của trái đất kèm theo những thay đổi thất thường của khí hậu khiến vấn đề an ninh lương thực tại đây lại càng được quan tâm. Đề tài nghiên cứu thực trạng an ninh lương thực ở Châu Phi sẽ đưa ra cái nhìn sâu sắc hơn về một trong những vấn đề nổi bật nhất của khu vực này. Qua đó, đề tài cũng sẽ đưa ra một số đánh giá và bài học kinh nghiệm.

2.    Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu về thực trạng an ninh lương thực ở Châu Phi và đưa ra một số bài học kinh nghiệm. Xuất phát từ mục tiêu tổng quát đó, đề tài sẽ tập trung giải quyết các mục tiêu sau:

Nghiên cứu về tình hình an ninh lương thực Châu Phi

Phân tích các nhân tố tác động đến vấn đề an ninh lương thực ở Châu Phi

Đưa ra một số bài học kinh nghiệm

3.    Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước

Stephen Devereux, Simon Maxwell, “Food security in Sub-Saharan Africa”, 2001: Cuốn sách này tập trung nghiên cứu tình hình an ninh lương thực ở khu vực cận Shahara. Với 11 chương, cuốn sách đề cập đến các vấn đề liên quan đến an ninh lương thực ở khu vực, qua đó đưa ra các đánh giá và dự đoán triển vọng về tình hình an ninh lương thực của khu vực này.

Henk Bakker, “Food Security in Africa and Asia: Strategies for Small-scale Agricultural Development”, June 2011: Cuốn sách này đưa ra các biện pháp thực tiễn trong việc cải thiện tình hình an ninh lương thực tại Châu Á và khu vực cận Shahara ở Châu Phi. Bằng việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến an ninh lương thực, cuốn sách đề cập đến các biện pháp và chiến lược giúp cải thiện tình hình.

Nhìn chung, các nghiên cứu về an ninh lượng thực ở khu vực Châu Phi là khá nhiều. Tuy nhiên, các nghiên cứu này chỉ tập trung vào một số khu vực địa lý nhất định ở Châu Phi. Do đó, việc tiến hành nghiên cứu tình hình an ninh lương thực Châu Phi với việc mở rộng pham vị nghiên cứu và kết hợp so sánh giữa các khu vực là thực sự cần thiết.

4.    Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: An ninh lương thực Châu Phi

Phạm vi nghiên cứu: Về không gian, đề tài sẽ tập trung làm rõ thực trạng và các nhân tố tác động đến tình hình an ninh lương thực ở một số quốc gia Châu Phi; từ đó, đưa ra các đánh giá và một số bài học kinh nghiệm. Về thời gian, đề tài sẽ tập trung nghiên cứu từ năm 2000 trở lại đây. Tuy nhiên, đề tài cũng sẽ nghiên cứu cả các giai đoạn trước để đối chiếu và so sánh.

5.    Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu như tổng hợp phân tích số liệu, so sánh, thống kê và dự báo để làm rõ các vấn đề trong phạm vi nghiên cứu. Thông tin và số liệu trong đề tài được tiếp cận và khai thác qua nhiều nguồn như sách báo chuyên ngành, internet…

6.    Nội dung nghiên cứu

Từ mục tiêu nghiên cứu trên, đề tài sẽ tập trung làm rõ những nội dung lớn như sau:

Chương 1: Khái quát tình hình an ninh lương thực ở Châu Phi

1.1 Định nghĩa an ninh lương thực

1.2 Khái quát tình hình an ninh lương thực tại Châu Phi

Chương 2: Thực trạng an ninh lương thực tại một số quốc gia Châu Phi

2.1 An ninh lương thực tại một số quốc gia Châu Phi

2.2 Thành công của một số quốc gia Châu Phi trong cải thiện tình hình an ninh lương thực

Chương 3: Đánh giá và triển vọng an ninh lương thực của Châu Phi

3.1 Đánh giá và triển vọng an ninh lương thực của Châu Phi

3.2 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam